Đăng bởi Hai Hoang Van vào Thứ sáu, ngày 24 tháng năm năm 2013
"Chính sách đối ngoại của Mỹ luôn hướng tới ba mục tiêu khác nhau : quyền lợi chiến lược, quyền lợi kinh tế và quyền lợi về giá trị... Hiện nay chính quyền của tổng thống Obama chọn phương án 1, những giá trị phổ cập như dân chủ, nhân quyền và tự do tôn giáo bị xếp vào ưu tiên thứ ba, quyền lợi của nước Mỹ lên hàng đầu."
 |
Trong những ngày gần đây, Bộ ngoại giao Hoa Kỳ cho biếtĐại sứ quán Mỹ tại Hà Nội và Tòa lãnh sự tại Sài Gòn thường xuyên đối thoại và khuyến khích chính quyền Việt Nam nới rộng tự do tôn giáo. Nhân viên ngoại giao Mỹ cũng tiếp xúc thường xuyên với các nhà lãnh đạo tôn giáo kể cả những tu sĩ bị áp bức trực tiếp. Bộ Ngoại giao Mỹ kêu gọi Hà Nội tiếp tục cải thiện nhân quyền. Tuy nhiên, đối với chính quyền Obama, tình hình tự do tôn giáo của Việt Nam dù đã có những tiến bộ nhưng vẫn còn nhiều hạn chế.
Bốn tổ chức phi chính phủ yêu cầu phóng thích 14 thanh niên Công giáo
Ngày 22/05/2013, bốn tổ chức phi chính phủ (Non-governmental Organization-NGO) có trụ sở đặt tại Hoa Kỳ gởi đến chính quyền Việt Nam một kiến nghị yêu cầu phóng thích 8 thanh niên Công giáo, bị xử tù về tội "hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân" theo Điều 79 Bộ Luật Hình sự, trong phiên tòa phúc thẩm tại Tòa án Vinh, tỉnh Nghệ An, ngày 23/05.
Bản kiến nghị của bốn tổ chức phi chính phủ tranh đấu cho nhân quyền và tự do ngôn luận (Article 19, Electronic Frontier Foundation, Front Line DefendersvàMedial Legal Defence Initiative)bày tỏ sựquan ngại nghiêm trọng" về phiên tòa phúc thẩm đối với các thanh niên Công giáo, đặc biệt là 8 thanh niên :Hồ Đức Hòa, Paulus Lê Sơn, Nguyễn Văn Duyệt, Hồ Văn Oanh, Nguyễn Đình Cương, Nguyễn Xuân Anh, Thái Văn Dung và Trần Minh Nhật, bị xử những án tù từ 3 đến 13 năm tù giam trong phiên tòa sơ thẩm ngày 8 và 9/1/2013. Tất cả đều bị giam tại nhà giam Nghi Kim ở Nghệ An.
Bản kiến nghị viết : "Chúng tôi đặt nghi vấn về tính chính danh của phiên tòa sắp tới này, đồng thời lên án cách đối xử bị cho là ngược đãi những nhà hoạt động kể từ khi họ bị bắt... Bản án dành cho các nhà hoạt động này thể hiện sự đàn áp ngày càng tồi tệ hơn những công dân thể hiện quyền tự do phát biểu của mình ở Việt Nam".
Bản kiến nghị yêu cầu chính quyền Việt Nam trả tự do cho các nhà hoạt động công giáo đang bị giam cầm, xóa bỏ bản án của tất cả 14 người và kêu gọi chính quyền Việt Nam đảm bảo sức khỏe cho các nhà hoạt động trong thời gian bị giam cầm, đảm bảo thủ tục xét xử công bằng, điều tra và bắt những người sách nhiễu họ chịu trách nhiệm.
Sau cùng bản kiến nghị yêu cầu chính quyền Việt Nam tôn trọng các quyền được quy định trong Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị mà Việt Nam đã ký với tư cách thành viên.
Cũng nên biết trong phiên tòa phúc thẩm, thân nhân của những bị cáo bị lực lượng công an bảo vệ cản trở không cho dự phiên tòa. Các tuyến xe buýt cũng bị cảnh báo không được chở người nhà bị cáo và sẽ bị phạt nếu phát hiện ra chở người mang theo băng-rôn trong xe, công an cũng được tăng cường ở các trạm xe buýt để ngăn chặn không cho những người đến trước phiên tòa phản đối.
Sau một ngày xét xử, phiên tòa phúc thẩm giữ y án đối với bốn người, các ông Hồ Đức Hòa, Nguyễn Đình Cương, Trần Minh Nhật và Thái Văn Dung. Bốn người còn lại được giảm án là các ông Nguyễn Văn Duyệt được giảm từ 4 năm tù giảm còn 3 năm 6 tháng tù; Nguyễn Xuân Anh từ 3 năm tù còn 2 năm tù và Hồ Văn Oanh từ 3 năm tù còn 2 năm 6 tháng tù. Riêng ông Lê Văn Sơn, tức Paulus Lê Sơn,được giảm từ 13 năm tù còn 4 năm tù, với tường thuật từ truyền thông nhà nước rằng ông "khai nhận toàn bộ hành vi sai phạm".
Theo bản cáo trạng, tám người này đều là thành viên của đảng Việt Tân ở Mỹ, thực hiện kế hoạch nhằm "nhằm lật đổ chính quyền nhân dân". Trong thực tế, những thanh niên này là nạn nạn nhân của một thông cáo của đảng Việt Tân được phát tán rộng rãi trên mạng xác nhận trong nhóm này, "một vài người đã tham dự khóa học Vận Động Xã Hội Bằng Phương Thức Bất Bạo Động do Đảng Việt Tân tổ chức".
Một nghi vấn cần được làm rõ là, sau những vụ án liên tiếp xử nặng những người đấu tranh bất bạo động tại Việt Nam trong những ngày gần đây, gần như tất cả đều dính líu không nhiều thì ít tới đảng Việt Tân. Như vậy hai giả thuyết được đặt ra : Một là đảng Việt Tân bị xâm nhập nên bất cứ hoạt động chống đối nào của tổ chức cũng bị chính quyền cộng sản biết rõ và vô hiệu hóa. Hai là đảng Việt Tân là cơ sở tình báo của chính quyền cộng sản để chiêu dụ những người yêu nước nhẹ dạ gia nhập rồi gài bẫy để bắt sau đó. Cho dù có đúng hay sai, những nhà tranh đấu cho tự do và nhân quyền tại Việt Nam hãy cẩn thận, phải tìm hiểu kỹ những cá nhân và tổ chức mời hợp tác trước khi dấn thân. Vụ án này là một kinh nghiệm.
Bản Phúc trình về tự do tôn giáo 2012 của Hoa Kỳ
Ngày 20/05/2013, Bộ ngoại giao Hoa Kỳ công bố một bản Phúc trình về tự do tôn giáo 2012 đối với gần 200 quốc gia trên thế giới, trong đó có 7 trang dành cho Việt Nam.
Ông John Kerry, bộ trưởng ngoại giao Hoa Kỳ, cho biết : "Báo cáo này là thước đo rõ ràng và khách quan về thực trạng tự do tôn giáo trên toàn thế giới… Và khi cần thiết, báo cáo này có thể nêu tên một số nước bạn của Hoa Kỳ ; cũng như một số quốc gia mà chúng tôi đang tìm cách tăng cường quan hệ mạnh hơn". Ông Kerry cho biết chính quyền các quốc gia đàn áp tôn giáo không chỉ gây bất ổn cho chính họ mà còn gâyrủi ro cho các nước khác.Tấn công tự do tôn giáo là một quan ngại cả về đạo đức lẫn an ninh quốc gia tầm chiến lược đối với Hoa Kỳ.
Riêng về Việt Nam, bản phúc trình cho biết "xu hướng chung của chính quyền Việt Nam trong năm qua là không có thay đổi nào đáng kể. Nhiều trường hợp chà đạp tự do tôn giáo kể cả hành vi câu lưu, giam giữ và kết án tù". Tại các tỉnh và vùng xa xôi, chính quyền địa phương sử dụng biện pháp hành chánh nhiêu khê để sách nhiễu tín đồ Thiên chúa giáo. Tình trạng người theo đạo bị phân biệt đối xử vẫn tồn tại. Nói chung, trên nguyên tắc, hiến pháp và luật pháp Việt Nam công nhận quyền tự do tôn giáo. Tuy nhiên trên thực tế, chính quyền cộng sản Việt Nam diễn giải một cách tùy tiện và trong một số trường hợp đã giới hạn quyền tự do tín ngưỡng.
Mặc dù vậy, bà Suzan Johnson Cook, đại sứ đặc trách về tự do tôn giáo quốc tế của Hoa Kỳ, nói trong năm 2012 có tiến bộ tại Việt Nam, chính quyền đã bắt đầu cho phép các cuộc tụ họp tôn giáo lớn với số 10.000 người trở lên. Lần đầu tiên chính quyền cho phép 20 tín đồ đạo Bahai sang Israel dự đại hội. Trong tháng 7 và 8, có 20 hội thánh Tin lành ở Tây nguyên được đăng ký. Tháng 8, chính quyền Hà Nội trả lại 500 mét vuông đất cho nhà thờ thánh Phêrô…
Nói chung kết luận được đưa ra từ bản báo cáo đã làm không ít người quan tâm đến vấn đề nhân quyền và tự do tôn giáo ở Việt Nam thất vọng.
Theo ông Ed Royce, dân biểu Đảng Cộng hòa và là chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Hoa Kỳ, cho biết Việt Nam vẫn còn đàn áp tự do tôn giáo vì chính quyền cộng sản Việt Nam không cho người dân được hưởng các quyền tự do cơ bản nhất, do đó phải đánh giá nghiêm khắc hơn. Ông Royce đã đưa ra dự luật kêu gọi Bộ Ngoại giao khôi phục lại tình trạng bất lợi cho Việt Nam một lần nữa, bằng cách tái liệt kê Hà Nội vào danh sách các Quốc Gia Cần Quan Tâm Đặc Biệt (Country of Particular Concerns, gọi tắt là CPC).
Những vi phạm nhân quyền và tôn giáo tại Việt Nam
Từ năm 2011 đến nay, chính quyền cộng sản Việt Nam không ngừng gia tăng những vụ bắt bớ và đàn áp những người tranh đấu cho nhân quyền và hoạt động tôn giáo tại Việt Nam. Tất cả đều bị tuyên phạt những bản án nặng nề.
Về nhân quyền, trong năm 2012, Hoa Kỳ đã hoãn cuộc đối thoại nhân quyền thường niên vì không hài lòng về những vi phạm nhân quyền tại Việt Nam qua những án tù nặng nề đối với những người bất đồng chính kiến. Trong tháng 03/2013 vừa qua, tổng thống Obama bày tỏ quan ngại về tình trạng sa sút về nhân quyền của Việt Nam và cho biết bảo vệ các quyền về tự do cá nhân là một chính sách then chốt của Hoa Kỳ tại Á châu.
Human Rights Watch, một tổ chức phi chính phủ (NGO) có trụ sở tại Hoa Kỳ, tiếp tục đánh giá Việt Nam có nhiều vi phạm thô bạo và nghiêm trọng về nhân quyền, chính quyền tiếp tục đàn áp, bắt bớ có hệ thống những người hoạt động ủng hộ nhân quyền, tự do tôn giáo, tín ngưỡng, những bloggers, cũng như giới bất đồng chính kiến ôn hòa.
Mới đây, ngày 17/05 vừa qua, Đại sứ Quán Hoa Kỳ tại Hà Nội ra thông cáo bày tỏ quan ngại về việc một tòa án Việt Nam đã kết án Đinh Nguyên Kha 8 năm tù giam và Nguyễn Phương Uyên 6 năm tù giam với các tội danh chống chính quyền… Các bản án này phần nào cho thấy một xu hướng đáng lo ngại là các nhà chức trách Việt Nam sử dụng các tội danh trong các luật về an ninh quốc gia để bỏ tù những người chỉ trích chính phủ vì họ bày tỏ quan điểm một cách ôn hòa. Bản thông cáo kêu gọi chính quyền Việt Nam trả tự do cho những tù nhân lương tâm và cho phép tất cả người dân Việt Nam được bày tỏ quan điểm chính trị của họ một cách ôn hòa.
Về tôn giáo, chính quyền Việt Nam tiếp tục bất chấp những quy định tôn trọng tự do tôn giáo có ghi trong Hiến pháp. Danh sách những vụ vi phạm quyền tự do tôn giáo rất dài, trải rộng từ bắc xuống nam, từ tín đồ Tin lành người Hmong bị truy bức đến giáo dân Cồn Dầu bị đuổi đất. Giáo Hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất vẫn tiếp tục bị gây khó khăn, những hội thánh Tin lành hay tổ chức Phật giáo không được nhà nước công nhận, mặc dù đã tuân thủ pháp luật nộp đơn xin hoạt động, tiếp tục bị sách nhiễu, trừng phạt, chính quyền tỉnh An Giang tiếp tục truy bức nhân sự của Giáo hội Phật Giáo Hòa Hảo Thuần túy. Tháng 03/2012, một phái đoàn tín hữu Công giáo bị cấm xuất cảnh sang Ý để dự lễ phong thánh cố hồng y Nguyễn Văn Thuận. Tháng 04/2012, dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn bị chính quyền thành phố Hồ Chí Minh buộc phải cung cấp giấy tờ, cản trở lễ tấn phong linh mục của 7 tu sĩ. Tháng 7/2012, tín đồ Bùi Văn Thâm bị bắt và bị kết án hai năm sáu tháng tù với tội danh "chống nhà nước". Tháng 10, đến lượt linh mục Bùi văn Trung bị bắt. Tại Pleiku, trong phiên xử phúc thẩm tháng 11/2012 mục sư Tin lành Nguyễn Công Chính bị kết án 11 năm tù với tội danh "phá hoại đoàn kết dân tộc". Tại Sóc Trăng, nhà sư Thạch Thoul, người Việt gốc Khmer, bị quy tội tố cáo tình trạng vi phạm nhân quyền tại Việt Nam với báo chí nước ngoài và bị ép buộc "hoàn tục". Tháng 8/2012, công an bao vây chùa Liên Trì ở quận 2 thành phố Sài Gòn, cản trở thượng tọa Không Tánh tổ chức một buổi lễ có sự tham gia của nhiều cựu chiến binh, thương phế binh Việt Nam Cộng Hòa. Chùa Giác Minh ở Đà Nẵng cũng bị bao vây, sư trụ trì bị tố cáo nhận tiền của nước ngoài. Ngay những Giáo hội quốc doanh được chính thức hoạt động cũng bị giới hạn hoạt động.
Chọn lựa của chính quyền Obama II
Ngay sau khi Phúc trình về tự do tôn giáo 2012 của Bộ ngoại giao Hoa Kỳ vừa được công bố, thái độ chung của cộng đồng người Việt sinh sống tại Mỹ là thất vọng. Nhiều người yêu cầu chính quyền Hoa Kỳ liện kê Việt Nam vào danh sách các Quốc Gia Cần Quan Tâm Đặc Biệt (CPC).
CPC là một công cụ ngoại giao được dùng để gây sức ép giúp cải thiện tình hình tự do tôn giáo tại các nước mà không làm ảnh hưởng đến các khía cạnh khác về quan hệ hai nước như thương mại và các chương trình nhân đạo. Muốn được áp dụng, phải có một ủy ban gồm nhiều dân biểu trong quốc hội đề nghị. Việt Nam bị Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế của quốc hội Hoa Kỳ liệt kê vào danh sách những quốc gia Quốc Gia Cần Quan Tâm Đặc Biệt về tôn giáo liên tục từ năm 2001 đến nay, và đã được quốc hội Hoa Kỳ chấp nhận từ năm 2004 đến 2006.
Theo đánh giá của Ủy ban tự do Tôn giáo Quốc tế, sau khi bị xếp vào CPC, tình hình tự do tôn giáo tại Việt Nam đã có những cải thiện, ví dụ như trả tự do cho các tù nhân, mở rộng phạm vi bảo vệ của pháp luật đối với một số các cộng đồng tôn giáo được nhà nước thừa nhận. Ủy ban ghi nhận phần lớn các lãnh đạo tôn giáo ở Việt Nam cho rằng những thay đổi tích cực này đến từ sức ép của CPC với Việt Nam.
Tuy nhiên của Ủy ban Tự do Tôn giáo quốc và Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ rất khác nhau, do đó cách đối xử cũng khác nhau. Bộ ngoại giao Hoa Kỳ đặt quyền lợi của Hoa Kỳ lên trên mọi quyết định về nhân quyền và tự do tín ngưỡng. Cũng nên biết kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Hoa Kỳ năm 2012 lên đến hơn 24 tỷ USD. Mỹ cũng là đối tác thương mại lớn nhất tại Việt Nam với những số vốn đầu tư trực tiếp quan trọng. Hai nước cũng đang trong quá trình đàm phán để trở thành đối tác chiến lược, đặc biệt là sách lược tái phối trí lực lượng hải quân Hoa Kỳ tại Châu Á - Thái Bình Dương của nhiệm kỳ tổng thống Obama II nhằm kềm chế tham vọng bành trướng của Trung Quốc ra Thái Bình Dương.
Nhắc lại, chính sách đối ngoại của Mỹ luôn hướng tới ba mục tiêu khác nhau : quyền lợi chiến lược, quyền lợi kinh tế và quyền lợi về giá trị. Tùy trường hợp và tùy thời điểm mà thứ tự ưu tiên cùa ba lợi ích này thay đổi. Hiện nay chính quyền của tổng thống Obama chọn phương án 1, những giá trị phổ cập như dân chủ, nhân quyền và tự do tôn giáo bị xếp vào ưu tiên thứ ba, quyền lợi của nước Mỹ lên hàng đầu, kế đến là kinh tế.
Nguyễn Văn Huy
(Thông luận)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét